Trump’ın petrol baronu Betancourt’un dikkat çeken yükselişi

ABD ile Venezuela arasında enerji dengelerini değiştirebilecek petrol anlaşmasının ayrıntıları ortaya çıkarken, gözler 46 yaşındaki Venezuelalı iş insanı Alejandro Betancourt'a çevrildi. Betancourt'un yönettiği North American Blue Energy Partners, Venezuela'daki 17 petrol sahasına erişim sağlarken anlaşma kapsamında Pentagon'un dolaylı desteğini de arkasına aldı. ABD'li bir yetkilinin kullandığı, 'Başka hiçbir petrolcü Pentagon'un kendi tarafında olduğunu söyleyemez' ifadesi anlaşmanın sıra dışı boyutunu ortaya koydu. 'BETANCOURT OLMASAYDI ANLAŞMA DA OLMAZDI' Washington yönetiminden bir yetkili, Betancourt'un anlaşmadaki rolünü oldukça çarpıcı sözlerle anlattı. Yetkili, 'Betancourt olmasaydı enerji güvenliği anlaşması da olmazdı. O olmasaydı Maduro hâlâ iktidarda olabilirdi' değerlendirmesinde bulundu. Betancourt'un rolünün yalnızca petrol anlaşmasıyla sınırlı kalmadığı, Venezuela'daki yönetim değişikliği sürecinde de kritik temaslar yürüttüğü belirtildi. MADURO SONRASI İÇİN DEVREYE GİRDİ Trump yönetiminin Nicolas Maduro'nun Venezuela'dan ayrılmasını istediği dönemde Betancourt'un, Venezuela Başkan Yardımcısı Delcy Rodriguez ile temas kurduğu kaydedildi. Betancourt'un Rodriguez'in Maduro sonrası yönetime nasıl baktığını anlamaya çalıştığı ve Trump'ın Venezuela politikalarında etkili isimlerden Mauricio Claver-Carone ile düzenli temas halinde olduğu belirtildi. Bu görüşmelerde petrol üretiminin kesintiye uğramaması ve Venezuela ekonomisinin Maduro sonrasında nasıl ayakta tutulacağı ele alındı. MADURO YAKALANINCA TELEFON TRAFİĞİ BAŞLADI ABD ordusunun 3 Ocak'ta Maduro'yu ele geçirdiği sırada Washington ile Caracas arasında yoğun bir telefon trafiğinin yaşandığı belirtildi. Claver-Carone'un Betancourt ile, Betancourt'un ise Delcy Rodriguez ile temas halinde olduğu aktarıldı. Betancourt'a yakın bir kaynak, Rodriguez'in başlangıçta Maduro'nun öldürüldüğünü düşündüğünü, kendisine ihanet edildiğine inandığını ve büyük korku yaşadığını ileri sürdü. Betancourt'un Rodriguez'i sakinleştirdiği ve daha sonra ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile Venezuela'daki yönetim süreci hakkında görüşmeye ikna ettiği belirtildi. GUAIDO DÖNEMİNDE DE SAHNEDEYDİ Betancourt'un ABD yönetimiyle ilişkisinin Trump'ın ilk başkanlık dönemine kadar uzandığı ifade edildi. Washington'ın 2019 yılında Juan Guaido'yu Venezuela'nın meşru lideri olarak tanımasının ardından Betancourt'un muhalefet ile ülkedeki siyasi ve askeri çevreler arasında arabuluculuk yaptığı öne sürüldü. Amaç, Maduro yönetiminden şiddet içermeyen bir geçiş için destek sağlamaktı. Betancourt'un ayrıca Guaido yönetimi adına Moskova'ya giderek Rusya'dan Maduro'ya verdiği desteği kesmesini isteyen bir mektubu teslim ettiği belirtildi. MADURO TUTUKLAMA EMRİ VERMİŞTİ Ancak Maduro yönetimi ayakta kalmayı başarınca tablo tersine döndü. Betancourt Venezuela'dan ayrılırken Maduro'nun onun hakkında tutuklama emri çıkardığı, mal varlıklarına ve petrol şirketine el koyduğu belirtildi. İlerleyen yıllarda ise Venezuela petrol sektöründeki üretim kaybının derinleşmesi üzerine Betancourt'un adı yeniden gündeme geldi. Delcy Rodriguez'in 2023 yılında Maduro'dan, petrol sektöründeki deneyimi nedeniyle Betancourt'un ülkeye geri dönmesine izin vermesini istediği öne sürüldü. DOSYADA 1,2 MİLYAR DOLARLIK KARA PARA SORUŞTURMASI Betancourt'un geçmişindeki en tartışmalı başlıklardan biri ise 1,2 milyar dolarlık uluslararası kara para aklama soruşturması oldu. Soruşturma kapsamında Betancourt'un kuzeni ile Miami'de yaşayan bazı Venezuelalılar federal mahkemede yargılandı. Betancourt ise hiçbir zaman suçlanmadı. Avukatlığını bir dönem Rudy Giuliani'nin yaptığı Betancourt hakkında ABD Adalet Bakanlığı nezdinde de girişimlerde bulunulduğu bildirildi. Giuliani'nin, müvekkilinin söz konusu suçlardan haberdar olmadığını savunduğu belirtildi. İSPANYA'DAKİ ŞATOYA BASKIN Dosya yıllar sonra bu kez Avrupa'da yeniden açıldı. İsviçre makamları, geçmişteki kara para aklama dosyasını incelemeye alırken İspanyol yetkililerin Betancourt'a ait El Alamín şatosu ile Madrid'deki ofisinde arama yaptığı belirtildi. Soruşturma nedeniyle Betancourt'un bir dönem İngiltere'den ayrılamadığı ve İsviçre'ye iade edilme ihtimaliyle karşı karşıya kaldığı kaydedildi. Bu durumun ise Trump yönetiminin Venezuela petrol anlaşmasını sonuçlandırma sürecini doğrudan etkilediği belirtildi. ABD YÖNETİMİ DEVREYE GİRDİ ABD'li üst düzey yetkililerin, Betancourt'un Venezuela politikasındaki kritik rolü nedeniyle İsviçre makamlarıyla temas kurduğu bildirildi. Dönemin Başsavcısı Pam Bondi dahil bazı yetkililerin soruşturmanın ertelenmesi yönünde görüş bildirdiği öne sürüldü. İsviçre makamlarının soruşturmanın henüz başlangıç aşamasında olduğunu bildirmesi üzerine Amerikalı bir yetkilinin, 'Daha başlangıç aşamasında mı? Bu 10 yıllık bir olay' sözleriyle şaşkınlığını dile getirdiği aktarıldı. İsviçre'nin İngiliz mahkemelerine davayı ilerletmeye henüz hazır olmadığını bildirmesinin ardından Betancourt'un haziran ayında yeniden seyahat edebildiği belirtildi. PETROL ANLAŞMASININ DETAYLARI ORTAYA ÇIKTI Tarafların ağustos ayının ortasında el sıkıştığı petrol anlaşmasının dikkat çeken şartları da ortaya çıktı. Venezuela, üretim yapılan sahaya göre petrol üretiminin yüzde 16 ila yüzde 40'ını alacak ve ayrıca gelir vergisi elde edecek. ABD ise doğrudan sermaye koymadan anlaşmada yüzde 35 pay sahibi olacak. Washington ayrıca üretim maliyeti düşüldükten sonra vergi sonrası petrolün yüzde 20'sini alma hakkına sahip olacak. Bu miktarın varil başına yaklaşık 30 dolara denk geldiği belirtiliyor. Betancourt'un şirketi ise Venezuela'daki 17 petrol sahasına erişim kazanacak. PENTAGON DETAYI DİKKAT ÇEKTİ Anlaşmanın en sıra dışı noktalarından biri Pentagon'un rolü oldu. Betancourt'un şirketinin ABD ordusunun dolaylı desteğine sahip olacağı belirtilirken bir ABD'li yetkilinin, 'Başka hiçbir petrolcü Pentagon'un kendi tarafında olduğunu söyleyemez' sözleri dikkat çekti. Bu durum anlaşmayı klasik bir ticari petrol anlaşmasının ötesine taşıyarak Washington'ın enerji güvenliği politikasıyla doğrudan bağlantılı hale getirdi. ANLAŞMAYA ELEŞTİRİLER DE VAR Öte yandan enerji uzmanları anlaşmanın uygulanabilirliği konusunda soru işaretleri bulunduğunu savunuyor. Anlaşmanın kısa vadede enerji fiyatlarına ciddi bir etkide bulunmasının zor olduğu belirtilirken bazı Venezuelalı muhalif çevreler de Betancourt'un rolüne sert tepki gösteriyor. Eleştirilerde anlaşmanın belirli ekonomik ve siyasi gruplara avantaj sağladığı iddia ediliyor. AVUKATI: HİÇBİR SUÇLA İTHAM EDİLMEDİ Betancourt'un avukatı Jon Sale ise müvekkiline yönelik suçlamaları reddetti. Sale, Betancourt'un yıllardır hem ABD hem de İsviçre makamlarınca eski olaylara ilişkin soruşturmalara konu olduğunu ancak hiçbir suçtan mahkum edilmediğini ve herhangi bir suç faaliyetiyle resmen itham edilmediğini belirtti. Sale, Betancourt için 'Tarihin bu anı için eşsiz bir konumda bulunuyor' ifadelerini kullandı. Trump yönetiminin Venezuela hamlesiyle birlikte Betancourt'un adı artık yalnızca petrol sektöründe değil, Washington'ın Latin Amerika politikasının en kritik dosyalarından birinin merkezinde yer alıyor. TAKVİM UYGULAMASINI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN