Haber Detayı
Bipolar bozukluk nedir, belirtileri ne? Genetik mi? 30 Mart Dünya Bipolar Günü
Duygularını uçlarda yaşayanların hastalığı olarak bilinen ve ünlü ressam Vincent Van Gogh'un doğum günü sebebiyle her yıl 30 Mart'ta farkındalığı artırmak amacıyla çeşitlik etkinliklere konu olan Bipolar Bozukluk, günümüzde yaygınlaşması sebebiyle en çok araştırılan rahatsızlıklar arasında yerini aldı. Dünya genelinde milyonlarca insanın muzdarip olduğu bilinen Bipolar hakkında, toplumdaki ön yargıları kırmak, damgalamayı sona erdirmek ve erken teşhisin önemine dikkat çekmek için tüm dünya harekete geçiyor. Peki Bipolar bozukluk nedir? Belirtileri nelerdir, kimlerde görülür, genetik mi? Tedavisi var mı? Dünya Bipolar Günü ne zaman? Tüm merak edilenler haberimizde…
Ruh sağlığı dünyasının en çok konuşulan ve en çok yanlış anlaşılan tanılarından biri olan bipolar bozukluk, modern tıbbın sunduğu imkanlarla artık yönetilebilir bir süreç olsa da toplumsal ön yargılar hala en büyük engel olarak duruyor.
Dünya Bipolar Günü, bu sessiz savaşı veren bireylerin sesini duyurmak ve 'yalnız değilsiniz' mesajını vermek için kritik bir durak niteliğinde.
Eskiden 'manik depresif' olarak adlandırılan bu tablo, kişinin enerjisinde, uyku düzeninde ve karar verme mekanizmalarında keskin değişimlere yol açan biyolojik bir rahatsızlık olarak öne çıkıyor.
Uzmanlar, doğru tedavi ve güçlü bir sosyal destek ağının mucizevi etkilerine dikkat çekerken Bipolar bozukluk hakkında tüm bilinmesi gerekenleri sizler için derledik.
BİPOLAR BOZUKLUK NEDİR?
Bipolar bozukluk, eski adıyla manik-depresif hastalık, kişinin duygudurumunun iki uç nokta arasında gidip gelmesiyle karakterize edilir.
Bu uçlardan biri, kişinin kendini aşırı enerjik, coşkulu ve bazen de hırçın hissettiği 'manik' dönemi; diğeri ise derin bir üzüntü, umutsuzluk ve enerji kaybının yaşandığı 'depresyon' dönemidir.
Bu iki evre arasında kişi bazen haftalarca, bazen aylarca süren normal duygudurum seviyelerinde kalabilir.
Hastalık, sadece geçici bir mutsuzluk veya neşe hali değil, kişinin sosyal ilişkilerini, iş hayatını ve fiziksel sağlığını derinden etkileyen biyolojik bir değişimdir.
BİPOLAR BOZUKLUK BELİRTİLERİ NE?
Bipolar bozukluğun belirtileri, kişinin hangi evrede olduğuna göre taban tabana zıtlık gösterir.
Teşhis konulabilmesi için bu belirtilerin kişinin günlük işlevselliğini bozacak kadar şiddetli olması beklenir: Manik (Taşkınlık) Dönemi Belirtileri: Aşırı neşe, coşku veya aşırı öfke hali.
Uyku ihtiyacının belirgin şekilde azalması (az uykuya rağmen dinç hissetme).
Çok hızlı konuşma ve konudan konuya atlama (fikir uçuşması).
Kendine aşırı güven, büyüklük düşünceleri.
Düşünmeden riskli kararlar alma (aşırı para harcama, riskli yatırımlar).
Dikkat dağınıklığı ve yerinde duramama hali.
Depresyon (Çöküntü) Dönemi Belirtileri: Sürekli üzgün, boşlukta veya umutsuz hissetme.
Daha önce keyif alınan aktivitelere karşı ilgi kaybı.
Aşırı uyuma veya uykusuzluk çekme.
Enerji düşüklüğü ve sürekli yorgunluk hissi.
Değersizlik veya suçluluk duyguları.
Odaklanma güçlüğü ve karar vermede zorlanma.
Ölüm veya intihar düşünceleri.
BİPOLAR BOZUKLUK KİMLERDE GÖRÜLÜR, GENETİK Mİ?
Bipolar bozukluk dünya genelinde her sosyo-ekonomik gruptan insanda görülebilir ve genellikle geç ergenlik veya erken yetişkinlik döneminde (15-25 yaş arası) ilk belirtilerini verir.
Yapılan bilimsel araştırmalar, genetiğin bu hastalıkta çok güçlü bir rol oynadığını kanıtlamıştır.
Birinci derece akrabasında (anne, baba veya kardeş) bipolar bozukluk olan kişilerin bu hastalığa yakalanma riski, ailesinde hastalık olmayanlara oranla yaklaşık 10 kat daha fazladır.
Ancak genetik tek faktör değildir; beyindeki kimyasal dengesizlikler (nörotransmitterler), aşırı stresli yaşam olayları, travmalar veya düzensiz uyku alışkanlıkları da hastalığın ortaya çıkmasını tetikleyen çevresel unsurlar arasında yer alır.
BİPOLAR BOZUKLUK TEDAVİSİ VAR MI?
Bipolar bozukluk tamamen 'yok edilen' bir hastalık olmasa da, modern tıp sayesinde başarıyla 'yönetilebilen' bir durumdur.
Tedavinin temel taşı, beyindeki kimyasal dengeyi sağlayan 'duygudurum dengeleyici' ilaçlardır.
Bu ilaçlar, atakların sıklığını ve şiddetini azaltarak kişinin normal yaşamına devam etmesini sağlar.
İlaç tedavisine ek olarak uygulanan psikoterapi yöntemleri, hastanın tetikleyicilerini tanımasına ve stresle başa çıkma becerisi kazanmasına yardımcı olur.
Tedavide süreklilik hayati önem taşır; kişi kendini iyi hissettiğinde ilaçları bırakmak, çok daha şiddetli atakların geri gelmesine neden olabilir.
Erken teşhis ve düzenli doktor kontrolü ile bipolar bireyler akademik kariyer yapabilir, aile kurabilir ve üretken bir yaşam sürebilirler.
DÜNYA BİPOLAR GÜNÜ NE ZAMAN?
Dünya Bipolar Günü, her yıl 30 Mart tarihinde kutlanmaktadır.
Bu tarihin seçilmesinin çok özel bir anlamı vardır: 30 Mart, kendisinin de bipolar bozuklukla mücadele ettiği ve ünlü 'Yıldızlı Gece' tablosunu bu ruh haliyle resmettiği kabul edilen dünyaca ünlü ressam Vincent Van Gogh'un doğum günüdür.
Bu günün amacı; dünya çapında farkındalık yaratmak, bipolar bireylere yönelik toplumsal damgalamayı (stigma) ortadan kaldırmak ve uluslararası iş birliği ile tedaviye erişimi kolaylaştırmaktır.
BİPOLAR OLDUĞU BİLİNEN ÜNLÜLER Bipolar bozukluk, yaratıcılık ve derin duyarlılıkla sıkça ilişkilendirilen bir rahatsızlıktır.
Tarih boyunca ve günümüzde pek çok başarılı isim bu tanıyla yaşamış veya yaşadığını açıklamıştır.
Bu isimlerin başında gelen Vincent Van Gogh'un yanı sıra; dünyaca ünlü şarkıcılar Selena Gomez, Mariah Carey ve Demi Lovato bipolar olduklarını kamuoyuyla paylaşarak farkındalığa büyük katkı sağlamışlardır.
Ayrıca ünlü aktris Catherine Zeta-Jones, efsanevi yazar Virginia Woolf, devlet adamı Winston Churchill ve komedyen Russell Brand de bipolar bozukluğun hayatlarını etkilediği bilinen figürler arasındadır.
Bu başarılı isimler, hastalığın bir engel değil, doğru tedaviyle yönetilebilen bir durum olduğunun en somut kanıtlarıdır.
ASpor CANLI YAYIN
