İnsanlığın ‘en uzak’ yolculuğu… Artemis II AY’ın çekim alanında

Artemis II misyonu gereği, Orion uzay aracı ile 54 yıl sonra ilk kez 4 astronot; komutan Reid Wiseman, pilot Victor Glover ve görev uzmanları Christina Koch ile Jeremy Hansen Ay’a doğru yolculuğa çıktı. Her şey yolunda giderse bu yazıyı okuduğunuz saat itibarıyla, tarihi görevlerinin en heyecanlı bölümünü tamamlayarak, Ay’ın bugüne kadar görülmeyen ‘en uzak’ yüzüne ilk ışığı tutmuş olacaklar. Bu tarihi görev, çok uzun yıllardır devam eden ‘1969’da zaten gidilmedi ki’, ‘ABD, Ay’daki fotoğrafları Hollywood stüdyolarında, Sovyetler Birliği’ne üstünlük kurmak için çekti’ gibi komplo teorilerini de yeniden alevlendirdi. Sorum şu; aslında insanlık Ay’a hiç adım atmadı mı yoksa?

10 GÜNLÜK GÖREV SÜRESİNİN YARISI TAMAMOrion uzay aracının 4 kişilik mürettebatı fırlatıldıktan 5 gün sonra, Dünya’dan yaklaşık 300 bin km uzakta, Ay’a yaklaşık 60 bin km’de, Ay’ın yer çekiminin Dünya’ya göre daha baskın olduğu “etki alanına” girdi ve bu yazıyı okuduğunuz saatlerde ise 10 günlük görev süresini yarıladı.

Orion’un 4 kişilik mürettebatı, 1972’deki son Apollo 17 görevinden beri Ay eşiğini geçen ilk ekip...

Görevleri ise Ay’a inmek değil, gelecekte Ay’a yapılacak insanlı iniş görevleri için kritik veriler toplamaktı.GÖREV AY’A İNMEK DEĞİL VERİ TOPLAMAKPeki bu kapsamda neler yapıyorlar?

Yanıtını Astrofizikçi Doç.

Dr.

Selçuk Topal verdi:“Uzay aracının sistemleri test ediliyor, ayın daha önce görülmemiş bölgeleri ve en uzak yüzü görüntüleniyor, gelecekte iniş yapılabilecek bölgeler hakkında veriler toplanıyor, kızılötesi lazer teknolojisi ile iletişim kurulmaya çalışılıyor.

Yani insanlık, ‘derin uzay’ yolculuğuna teknik olarak hazır mı sorusuna bir cevap aranıyor.

Tabii bunu yaparken bir de rekor kırmak istiyorlar.”REKOR TAZELEDİLERRekor demişken yazalım.

İnsanlığın Dünya’dan en uzak noktaya ulaştığı mesafe, Nisan 1970’te acil dönüş sırasında 400 bin 171 km ile Apollo 13 ekibine ait.

NASA’nın hesaplamalarına göre Orion mürettebatı bu rekoru, Türkiye saati ile 21.50 sularında kıracak, 03.07’de ise yaklaşık 405 bin 554 km uzaklığa ulaşacak.

Yani Apollo 13’ten 5 bin km daha ileri gidip, Ay’a en yakın geçici yaparak, rekoru yeni bir zirveye taşıyacak. (Ve beklenildiği gibi de oldu.

Başardılar!)Orion uzay aracı şu anda Ay’ın uzak tarafından dolanıp, ‘sapan manevrası’ yaparak yani Ayı’n yerçekimini kullanıp, ekstra bir ana motor ateşlemesi veya yörünge düzeltmesine gerek kalmadan dönüş rotasında.

Her şey iyi giderse görev, 10 Nisan’da Pasifik Okyanusu’na indiklerinde bitecek.Doç.

Dr.

Topal, Artemis II misyonunun, 2028’de yapılması planlanan, insanlığın yeniden ayda adım atmasını sağlayacak Artemis III misyonu için önemli bir eşik olduğunu belirterek, “NASA’nın Ay misyonunda yer alan ilk kadın ve ilk siyahi kişinin de bu ekipte olması dikkat çekiciydi” diyor.GİDİLMEMİŞ OLSAYDI DİĞER DEVLETLER BELGELERLE AÇIKLARDIDünya kamuoyu ise Artemis II görevini, “1960’lardan farklı olarak ne yapıyoruz?” sorusu ve “Aslında Ay’a hiç adım atmadık mı?” komplo teorisi ile tartışıyor.Bir uzay bilimci olarak bu tartışmaları “saçma” bulduğunu söylüyor Doç.

Dr.

Topal.

Sebebini ise şöyle özetliyor: “Soğuk Savaş’tan beri ABD ile Rusya arasında bitmeyen bir yarış var.

Dolayısıyla eğer iddia edildiği gibi ABD, Ay’a ilk adımı atmamış olsaydı Rusya, bunu tüm dünyaya açıklardı.

Kaldı ki bu yarışta artık Çin’de var. 2019’da Ay’ın, dünyadan uzak yüzüne Chang’e-4 isimli uzay aracını başarı ile indirdiler.

Yani ABD’nin pek de hoşlanmadığı bu devletler, ortada bir ‘yalan’ olsaydı bunun peşini bırakmaz, tüm belgeleriyle açıklarlardı.

Bu ve benzeri komplo teorileri her zaman oldu ve olacaktır, pek takılmamak lazım.”MARS’A GİDEN YOL AY’DAN GEÇİYORAsteria Space bilim sayfası kurucuları Uzman Astronomlar Duygu Esendemir ve Murat Esendemir, Apollo programının sona ermesinden beri, artık daha donanımlı ve güvenli bir ortamda seyahat edildiğine vurgu yaparak, diyorlar ki: “Şu ana kadar gelen görüntü ve fotoğraflar muazzam.

Toplanan veriler, sonraki Ay inişleri ve gelecekte kurulması hedeflenen kalıcı Ay altyapısı ile Mars görevlerinin temelini oluşturacak.

Dünya yörüngesinin ötesinde, uzun vadeli bir insan varlığı kurma planının kritik bir aşaması tamamlanmış olacak.Yanı sıra NASA bu görevle, ayın şimdiye dek insan gözüyle görülmeyen kısımlarına dair gözlemler yapmak ve yaşam destek sistemleri başta birçok parametreyi de test etme imkânı buluyor.

Zira astronotlar, ayın tüm diskini ve kutup bölgelerini aynı anda görebiliyor ve ‘uzak’ yüzüne ait bilgileri de kayıt altına alıyor.

Geçiş anında mürettebat, güneşin ay arkasında kaybolduğu -yaklaşık bir saatlik- sıra dışı bir Güneş tutulmasına da tanık oldu.

Bu, sadece görsel bir şölen olmaktan öte, güneşin korona katmanını analiz edebilmek, detaylı bir harita çıkarabilmek de demek.

Bunlar çok önemli başlıklar.”KOMPLO TEORİLERİ BİLİMİ YOK SAYAN ZİHNİYETİN ÜRÜNÜÖyle ama kamuoyunda yine de bir “acaba” var.

Astronomlar Duygu ve Murat Esendemir’in ortak yorumu şu: “60 yıl önce de aya 1 gecede inilmedi.

İnsanların büyük kısmı o dönem ‘pat’ diye, hatta daha kolay gidildiğini düşünüyor ve bu misyonun neden şu an daha zor olduğunu sorguluyor.

Ama yanlış! 1960’ların arkasında 8-10 deneme ve hayatını kaybeden onca astronot var.

O zaman da kolay değildi şimdi de değil.

İlk ay görevinin Hollywood stüdyolarında çekildiği iddiaları ise bilimi, fiziği, doğa yasalarını, mühendisliği yok sayan bir zihniyetin yansıması.

Yani o görüntüler madem stüdyo işiydi aya değil de daha uzağa, Mars’a gittik demezler miydi?

Ki ortada Rusya diye bir gerçek var bir yandan da.

En büyük rakibi Amerika.