Bu bir savaş mı yoksa yeni bir düzen mi

Ateşkesle birlikte Hürmüz’den gemiler geçmeye başlıyor.Ama İran’ın bazı şartları var.Hürmüz Boğazı yeniden açılıyor ama eski düzenle değil.Bu kuralların değişeceğini gösteriyor.Hürmüz Boğazı dünyanın en kritik enerji arterlerinden biri.Küresel petrol ticaretinin yaklaşık üçte biri bu dar geçitten akıyor.Düne kadar mesele şuydu.“Boğaz açık mı, kapalı mı?”Bugün soru değişti.“Boğaz kimin kurallarıyla açık?”İran’ın getirdiği sınırlamalar; günlük 12 gemi, ücret, askeri koordinasyon...Bu bir tür “jeoekonomik lisans modeli.”Kritik bir detay daha var.Geçiş ücretinin kripto para veya Çin Yuanı ile ödenmesi.Bu küçük gibi görünen şart, aslında büyük bir değişiminin işareti.Bugüne kadar küresel ticaretin görünmeyen omurgası neydi?Dolar.Ama şimdi İran şunu söylüyor.“Hürmüz’den gemiler geçiyorsa yeni kuralları da konuşalım.”Çin uzun zamandır dolar bağımlılığını azaltmak için alternatifler arıyor.“Petroyuan” kavramı yıllardır konuşuluyor ama ilk kez bu kadar somut bir zemin buluyor.Eğer Hürmüz’de Yuan’la ödeme başlarsa, bu sadece bir ödeme tercihi olmaz.Bu, küresel ticarette referans para birimi savaşının sahaya inmesi demektir.Çin burada klasik bir süper güç gibi davranmıyor.Asker göndermiyor ama sistem kuruyor.Kripto paralar yıllarca “alternatif”, “marjinal”, hatta “tehlikeli” olarak görüldü.Şimdi ise bir devlet diyor ki.“Bana bununla ödeme yapabilirsin.”Bu çok kritik bir eşik.Bugün uzak gibi görünen bu gelişmeler yarın çok tanıdık hale gelebilir.

Banka yerine dijital cüzdan, dolar yerine çoklu para sistemi, SWIFT yerine alternatif ödeme ağları.Belki de birkaç yıl sonra biri size şöyle diyecek:“Bu transferi dolar mı yapalım, Yuan mı, yoksa kripto mu?”MESELE YAŞ DEĞİL ZAMANIN KENDİSİBİR Oscar töreni daha tamamlandı.Sonuçlar açıklandıktan sonra dünya medyası şu konuyu konuşmaya başladı.“Geleneksel olarak, Oscar ödüllerinde genç aktrisler tercih ediliyordu.

Ancak istatistikler gösteriyor ki durum değişiyor.

Bu, film endüstrisindeki kadınlara yönelik yaş ayrımcılığının sona ermekte olduğunun bir işareti mi?”BBC bu konuyu mercek altına almış.Michelle Yeoh, 2023 yılında 60 yaşında “Everything Everywhere All at Once” filmindeki rolüyle En İyi Kadın Oyuncu Oscar’ını almış ve törende “Kadınlar kimsenin size en iyi zamanlarınızın geçtiğini söylemesine izin vermeyin” demişti.Ödülü kazananlardan Jessica Tandy, 80; Katharine Hepburn ise 70 yaşın üzerindeydi.Akademi’nin jüri üyeleri geleneksel olarak 20’li ve 30’lu yaşlardaki kadınları tercih etmişti bugüne kadar...Adrien Brody, 30 yaşın altında en iyi erkek oyuncu ödülünü kazanan tek isim olurken, 20’li yaşlarında 32 kadın oyuncu bu ödülü kazanmıştı.BBC araştırması en iyi kadın oyuncu adaylarının ortalama yaşının on yıllar boyunca sürekli olarak arttığını gösteriyor. 1940’larda en iyi kadın oyuncu adayının ortalama yaşı 33 iken, 1970’lerde 36’ya, 2000’lerde ise 40’a yükseldi ve 2020’lerde şu ana kadar 44 oldu.

Yeoh’un yanı sıra Renée Zellweger 50, Frances McDormand 63 ve Jessica Chastain 45 yaşlarındaydı.

Son adaylar arasında Annette Bening 65, Brezilyalı Fernanda Torres 59 ve Demi Moore 62 yaşındaydı.The Writers Lab’in kurucu ortağı Elizabeth Kaiden bu durumu şöyle yorumluyor.“Yıldız oyuncuların gelip uzun kariyerler yapabileceği kanıtlandı.

Meryl Streepler, Helen Mirrenler, Nicole Kidmanlar böyle isimler.

Olgun bir yıldızı kadroya dahil etme konusunda yazarlar, yönetmenler ve yapımcılar artık daha cesur.”Belki de mesele yaş değil, zamanın kendisi.İyi oyunculuğun yaşı yok.Ama iyi bir hayatın mutlaka bir birikimi var.OECD SÖYLÜYOR COVID BİTMEDİMİLYONLARCA insan hâlâ uzun süreli COVID’den mustarip.

Bu durum sağlık sistemlerine milyarlarca Euro’ya mal oluyor ve işgücü piyasalarını zorluyor.Bunu söyleyen OECD...OECD salgının zirve yaptığı 2021 yılında üye ülkelerindeki 75 milyon kişinin uzun süreli COVID’den etkilendiğini tahmin ediyor.Bir gerçek daha var.Bu durumla mücadele için doğrudan sağlık harcamalarının 2025 ile 2035 yılları arasında devam edeceği ve bütçelerde büyük rakamların buna ayrılacağı öngörülüyor.Çünkü uzun süreli COVID, klasik bir hastalık gibi gelip geçen bir tablo değil.

Yorgunluk, konsantrasyon kaybı, nefes darlığı; bir anlamda insanın “çalışma kapasitesini” kemiren sessiz bir kriz.Bir de adı konmamış, rakamlara tam yansımayan bu yeni gerçek var.Çalışabilir durumda olup, tam verimli çalışamayan milyonlar...Bu durum şirket bilançolarına nasıl yansıyor?Daha fazla izin günü, düşen verimlilik, artan sigorta maliyetleri...Yani COVID bitmemiş; devam ediyor.EMILY BU SEFER DE YUNANİSTAN YOLCUSUEmIly in Paris’in altıncı sezon çekimleri için Yunanistan ve Monako belirlendi.Görünüşe göre Gabriel, Emily’yi Atina’ya ya da bir adaya götürecek.Darren Star’ın Netflix’te büyük beğeni toplayan romantik komedi dizisinin çekimleri mayıs ayında başlıyor ve daha önce Roma, Venedik, Saint Tropez ve Megève’de çekimleri yapılan dizi için iki yeni adres düşünüldü.Altıncı sezonun konusuyla ilgili detaylar gizli tutuluyor, ancak Yunanistan’da geçen olaylar, Emily ve bir dargın bir barışık aşkı Gabriel arasında çözülmemiş meselelere işaret ediyor. 5. sezon finalinde Gabriel, Emily’ye Yunanistan’da bir tatile davet eden bir kartpostal göndererek yeni bir başlangıç yapmaya çalışıyor.Netflix’in bu romantik dizisini ben de severek izliyorum.Bakarsınız; yedinci bölüm Türkiye’de olur.Belki de Emily ve Gabriel’in aşk öyküsü Türkiye’de mutlu bir sonla biter.