Çayda doğru fiyat ve finansman desteği şart

Rize Ticaret Borsası Başkanı Mehmet Erdoğan, Doğu Karadeniz’in en önemli ürünü çayda uygulanacak fiyat politikasının, üretim kalitesi ve sektörün sürdürülebilirliği açısından belirleyici olacağını söyledi. 2026 yılı yaş çay sezonu öncesinde fiyat beklentilerini değerlendiren Erdoğan, kilogram başına 33–35 TL aralığının hem üretici hem de sektör dengesi açısından uygun olacağını ifade etti.

Düşük fiyat politikasının kaliteyi olumsuz etkileyerek piyasa dengelerini bozabileceği uyarısında bulunan Erdoğan, “Üreticinin emeğinin karşılığını aldığı bir sistem, daha kaliteli ürünü beraberinde getirir” diye konuştu.

Yeni sezonda rekoltenin geçen yıla paralel seviyelerde gerçekleşmesini beklediklerini dile getiren Erdoğan, bu yıl kullanılan gübrelerin daha yüksek kaliteye sahip olduğunu, bunun da kaliteye olumlu yansıyacağını kaydetti.

Sektörün temel sorununun toprak yapısındaki bozulma olduğunu vurgulayan Erdoğan, “Uzun yıllardır uygulanan hatalı tarım uygulamaları yüzünden toprak yapısı ciddi şekilde zarar görerek alarm verir noktaya ulaştı.

Bu nedenle bilimsel yöntemlere dayalı kapsamlı bir toprak rehabilitasyon sürecinin bir an önce başlatılması büyük önem taşıyor” dedi.

Toprak analizi yapılmadan gerçekleştirilen gübrelemenin üretim maliyetini artırmanın yanı sıra çevresel riskleri de beraberinde taşıdığını belirten Erdoğan, yer altı suları ile akarsuların kirlenmesinin bu sürecin önemli sonuçları arasında yer aldığını kaydetti.

Toprak analiz laboratuvarlarının kurularak düzenli veri takibinin sağlanması gerektiğini vurgulayan Erdoğan, mevcut çay bahçelerinin yaklaşık yüzde 50’sinin ekonomik ömrünü tamamlamak üzere olduğunu söyledi.

Buna karşın doğrudan yenileme yerine, toprak iyileştirme, doğru gübreleme ve budama teknikleriyle gençleştirme yöntemlerinin daha sürdürülebilir olduğunu ifade etti.

Can suyu niteliğinde finans desteği sağlanmalı Çay sanayicisinin yeni sezon öncesinde ciddi finansman ihtiyacıyla karşı karşıya olduğunu dile getiren Rize Ticaret Borsası Başkanı Mehmet Erdoğan, geçmişte uygulanan faiz destekli kredi mekanizmalarının yeniden devreye alınmasının sektör açısından kritik önemde olduğunu belirterek şunları söyledi: “Çay sanayicisinin sürdürülebilir üretim yapabilmesi için geçmişte uygulanan faiz destekli kredi mekanizmalarının yeniden devreye alınması sektör açısından hayati önem taşıyor.

Yeni sezon öncesinde ciddi bir finansman ihtiyacıyla karşı karşıya kalan sanayicinin yeterli nakit kaynağına ulaşamaması, yaş çay alımlarında vadeli veya düşük fiyatlı alımlara yönelmesine neden olmakta; bu durum ise piyasa dengelerini olumsuz etkiliyor.

Bu bakımdan çok ivedi biçimde sektöre can suyu niteliğinde finansal destek sağlanmalı.” 2019 yılından bu yana yaklaşık 15 bin ton seviyesine ulaşan boyalı ve katkılı çay üretiminin sektörde pazar daralmasına yol açtığını ifade eden Erdoğan, bu tür uygulamalara karşı caydırıcı yaptırımların etkin şekilde uygulanması gerektiğini vurguladı.

Erdoğan, çay liflerinden elde edilen katkılı ürünlerin tüketici algısını olumsuz etkilediğini kaydetti.

Konuşmasında iklim değişikliğinin çay tarımı üzerindeki etkilerine de değinen Erdoğan, son 15 yılda çay ekim alanları genişlemesine karşın rekolte ve kalite açısından gerileme yaşandığını söyledi.

Özellikle yağış rejimindeki değişimlerin üretim üzerinde doğrudan etkili olduğunu belirten Erdoğan, “Bu nedenle iklim değişikliğine uyum sağlayacak tarımsal politikaların vakit kaybetmeden geliştirilmesi gerekiyor” dedi.

Çay İhtisas Borsası ve lisanslı depoculuk sistemleri işletilmeli Uluslararası pazarda rekabet gücünün artırılması için üretim sürecinin “topraktan bardağa” bütüncül bir yaklaşımla yeniden ele alınması gerektiğini vurgulayan Erdoğan, hem tarımsal üretim hem de sanayi tarafında küresel tüketim eğilimlerine uygun dönüşüm ihtiyacına dikkat çekti.

Çay İhtisas Borsası ve lisanslı depoculuk sistemlerinin etkin şekilde işletilememesinin önemli bir eksiklik olduğunu ifade eden Erdoğan, bu alanlarda gerekli yasal ve yapısal düzenlemelerin hızla hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi.

Rize Ticaret Borsası Başkanı Mehmet Erdoğan, çay sektöründe mevcut yapısal sorunların kısa ve orta vadede çözüme kavuşturulamaması halinde sektörün sürdürülebilirliğinin ciddi risk altına gireceği uyarısında bulunarak, “Uzun yıllardır ilgili kurum ve kuruluşlara ilettiğimiz sorunlara rağmen kalıcı çözümler üretilememesi bu riskleri daha da artırmakta.

Öte yandan 2026 yılı yaş çay fiyatının 33–35 TL aralığında belirlenmesini bekliyoruz.

Fiyat seviyesinin düşük belirlenmesi sektörde kaliteyi olumsuz etkileyerek piyasa dengelerini bozabilmekte.

Buna karşılık, üreticinin emeğinin karşılığını aldığı bir fiyat politikası çay tarımına olan ilgiyi artırmakta ve daha kaliteli hammadde üretimini teşvik etmektedir.

Bu durum, nihai ürün olan kuru çayın kalitesine de doğrudan yansımaktadır” diye konuştu.