Tahliye valfini açık tutmalısın

“Eşyanın tabiatı” dediğimiz o sarsılmaz fizik yasaları sadece havadaki uçakta, denizdeki gemide, yoldaki arabanın tekerleğinde işlemez.

Onu her yerde görürsünüz.

Ekmeğe yağ sürerken, dondurulmuş eti çözerken, düdüklüde yemek pişirirken de karşınıza çıkar.

Bu mekaniği görmezden gelen her şey eninde sonunda fiziğin sert duvarına çarpmaya mahkumdur.Fizikte kural net, sonuçları kesindir.

Ama toplum mühendisleri genellikle fizik yasalarının toplumlar için geçerliği olmadığı yanılgısına düşer.Mesela fizik kurallarına göre sıvılar sıkıştırılamaz.

Bir kaba hapsettiğiniz suyun üzerine ne kadar kuvvet uygularsanız uygulayın, onun hacmini küçültemezsiniz.

Ayrıca Pascal Prensibi’ne göre bir kaptaki sıvıya uyguladığınız her birim basınç, sıvının her noktasına ve iç yüzeylerin tamamına aynı oranda iletilir.

Bunu bir hidrolik sisteme de benzetebilirsiniz.Belirli bir noktadan sonra sıvının bulunduğu kaba baskı uygulamaya devam ederseniz, iç basınç artar, sonra eğer tahliye kanalları yoksa patlama kaçınılmaz hale gelir.TAHLİYE VALFİ ŞARTToplumsal yapılar da tıpkı akışkanlar mekaniği gibi çalışır.

Aldığınız her karar, attığınız her adım kendi kanallarında ya basıncın artmasına ya da hafiflemesine neden olur.

Mühendisler, işi şansa bırakmaz kapalı sistemlerde sıvı veya gazların basıncını ölçmek için manometre kullanır.

Tabi kendi başına manometre de yeterli değildir.

Sistemin sağlık işleyebilmesi için bir de tahliye valfine ihtiyaç vardır.

O zaman basıncı kontrol altında tutabilirsiniz.

Mekanizma tıpkı düdüklü tencereler gibidir.

Bir düdüklüyü diğerler tencerelerden ayıran şey hem basınç ölçer hem de tahliye valfine sahip olmasıdır.

Bunlar varsa patlama riskini almadan yemeği gönül rahatlığıyla pişirebilirsiniz.Modern toplumlar, örgütlenme hakkını, ifade özgürlüğünü muhalefet kanallarını bir anlamada tahliye valfi gibi görür.

Böylece biriken aşırı basınç kontrol edilebilir hale gelir.

Hele bir de manometre kullanıyorsanız o zaman basıncın şiddetini de okuyabilirsiniz.

Böylece sistem kendisini yenileyebilir.

Kaza tehlikesi de ortadan kalkar.Demokrasilerde ifade kanallarını tıkamak ya da yargıyı, polisi sindirme aracı olarak kullanmak, toplumsal talebi yok etmez.

Sadece sistemin iç basıncını artırır.Pascal Yasası gereği, Ankara’da alınan bir karar ya da haksız bir hüküm, toplumun en ücra köşelerinde hissedilir.

Baskı homojenleşir, gerilim her hücreye yayılır.

Ancak asıl tehlike, sistemin “Tahliye valfi” iptal edildiğinde başlar.Mühendislikte valfin görevi basittir.

Düdüklü tencerenin patlamadan kaynamasını sağlar.

Toplumsal yaşamda bu valfin karşılığı bağımsız yargı, özgür medya ve “değişim” umudunu diri tutan adil bir seçim sistemidir.Eğer düdüklü tencerenin manometresi bozulmuş, tahliye valfi tıkanmışsa o zaman büyük bir tehlikeyle karşı karşıya kalırsınız.

Fiziğin temel kuralları devreye girer.

İçeride biriken basınç devasa bir potansiyel enerjiye dönüşür.Ocaktaki düdüklü tencerenin içinde basınç hızla yükselirken siz artık onu ölçecek durumda olmazsınız.

Tahliye valfi kapalı olduğu için basıncı da dışarı atma şansınız kalmaz.

Sonrası malum, ocakta her an patlamaya hazır bir tencere var ve kontrolü kaybettiniz.Unutmayın; bir düdüklü tencereyi patlatan şey içindeki suyun miktarı değil, o buharlaştığında gidecek bir yer bulamamasıdır.

Yoksa fiziğin o evrensel ilkeleri ile karşı karşıya kalırsınız.Eşyanın tabiatına aykırı kararlar alırsanız, fizik asla affetmez.