Haber Detayı
ABD ekonomisi alarm veriyor: Borç ve faiz gideri patladı
Cato Institute tarafından yayımlanan yeni rapora göre ABD’nin ulusal borç yükünün 2054’e kadar ikiye katlanmasını önlemek için harcamaları azaltması ya da vergileri artırması gerekiyor. Raporda ihtiyaç duyulan mali düzenlemenin 827 milyar dolar seviyesinde olduğu, bunun da ABD’nin savunma bütçesine yakın bir büyüklüğe denk geldiği belirtildi.
ABD’nin ulusal borç yükünü mevcut seviyede tutabilmesi için önümüzdeki dönemde çok büyük ölçekli mali önlemler alması gerektiği bildirildi.Cato Institute tarafından çarşamba günü yayımlanan yeni rapora göre, ABD’nin 2024’te ulaştığı yüzde 98’lik borç/GSYH oranını koruyabilmesi için harcama kesintisi yapması ya da vergi artışına gitmesi gerekiyor.Raporda, gerekli mali düzenlemenin gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 2,87’sine denk geldiği, bunun da yaklaşık 827 milyar dolar anlamına geldiği belirtildi.
Bu tutar, ABD’nin savunma harcamalarına yakın bir büyüklükte.BORCU SABİT TUTMANIN FATURASI SAVUNMA BÜTÇESİNE YAKINRapora göre ABD’nin borç yükünün 2054’e kadar ikiye katlanmasını önlemek için ihtiyaç duyduğu 827 milyar dolarlık önlem, ülkenin savunma bütçesi taleplerine yakın seviyede bulunuyor.ABD’nin savunma bütçesi talebi 2026 mali yılı için 892 milyar dolar, 2025 mali yılı için ise 850 milyar dolar olarak açıklanmıştı.ULUSAL BORÇ 39 TRİLYON DOLARA ULAŞTIABD’nin 39 trilyon dolarlık ulusal borcunun daha da artması bekleniyor.
Geçen yıl Başkan Donald Trump, One Big Beautiful Bill Act adlı yasayı imzalayarak borç limitini yaklaşık 5 trilyon dolar artırmıştı.Söz konusu yasa, Medicaid ve gıda yardımları dahil bazı sosyal harcamalarda kesintiler içeriyordu.
Buna rağmen ABD’nin 1,9 trilyon dolarlık bütçe açığı vermesinin beklendiği belirtildi.FAİZ YÜKÜ 1 TRİLYON DOLARA ÇIKABİLİRBorç sorununun giderek ağırlaştığına dikkat çekilen raporda, ulusal borç için ödenen faizin bu yıl 1 trilyon dolara ulaşmasının beklendiği aktarıldı.Bu seviyenin askeri harcamaları aşacağı ve ABD’yi “borç sarmalı” riskine yaklaştıracağı ifade edildi.
Ulusal borca ödenen faizin beş yıl içinde GSYH’den daha hızlı büyümesinin beklendiği belirtildi.Yüksek borç ve faiz oranlarının ülkenin bütçe görünümünü kötüleştirdiği, bu nedenle Moody’s’in geçen yıl ABD’nin uzun vadeli borç kredi notunu düşürdüğü kaydedildi.SAVAŞ SONRASI DÖNEMDEKİ ÇÖZÜM BUGÜN MÜMKÜN DEĞİLRaporda, ABD’nin 2024’teki borç/GSYH oranının İkinci Dünya Savaşı sonrasındaki yüzde 106’lık zirvenin altında kaldığı hatırlatıldı.
Ancak o dönemde askeri harcamaların devlet harcamaları içindeki payı rekor seviyelere ulaşmıştı.Raporun yazarlarından Brookings Institution kıdemli araştırmacısı William G.
Gale, savaş sonrası dönemde hükümetin savunma harcamalarını GSYH’nin yaklaşık yüzde 9’u seviyesinden düşürdüğünü belirtti.Gale, bugün aynı yöntemin uygulanamayacağını ifade ederek, 2024’te savunma harcamalarının GSYH’nin yalnızca yüzde 3,4’üne denk geldiğini söyledi.“BUNU TEKRAR YAPAMAYIZ”Gale, savunma harcamalarında geçmişteki kadar büyük oranlı bir kesintinin artık mümkün olmadığını belirtti.“Bunu tekrar yapamayız” diyen Gale, savunma harcamalarının GSYH’nin yüzde 3’ü seviyesinden negatif seviyelere indirilemeyeceğini ifade etti.Raporda, savunma harcamalarında kesinti yapılmasının sorunu tek başına çözmeye yetmeyeceği, ancak doğru yönde bir adım olabileceği belirtildi.TRUMP’TAN 1,5 TRİLYON DOLARLIK SAVUNMA BÜTÇESİ ÖNERİSİRaporda, buna karşın Başkan Trump’ın ters yönde bir adım attığına dikkat çekildi.
Trump’ın 2027 mali yılı için 1,5 trilyon dolarlık savunma bütçesi önerdiği aktarıldı.Bu seviyenin, Vietnam Savaşı dönemi ve eski Başkan Ronald Reagan’ın askeri harcama artışı dönemi dahil olmak üzere, İkinci Dünya Savaşı sonrası birçok yüksek seviyeyi geride bırakacağı belirtildi.VERGİ ARTIŞI VE HARCAMA KESİNTİSİ MASADARapora göre ABD’nin büyüyen ulusal borcunu yavaşlatmasının tek yolu, siyasi açıdan en zor seçenekler olarak görülen vergi artışları ve harcama kesintilerinin bir kombinasyonundan geçiyor.Gale, “Keşfedilmemiş sulardayız” diyerek, vergi seçenekleri ile harcama artışını yavaşlatacak yöntemlerin değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.TARİFE GELİRLERİ YETERLİ GÖRÜLMÜYORTrump, borçla mücadelede alternatif mekanizmalar arasında özellikle tarife planını öne çıkarmıştı.
Geçen yıl tarifelerin bütçe açığını yüzde 25’ten fazla azaltmaya yardımcı olduğunu söylemişti.Ancak bütçe uzmanları bu görüşe katılmıyor.
American Enterprise Institute kıdemli araştırmacısı ve uluslararası vergi politikası uzmanı Kyle Pomerleau, tarifelerin gelir aracı olarak “çok zayıf” olduğunu belirtti.Pomerleau, tarifelerin bir miktar gelir sağladığını ancak borç sorununun yönünü değiştirecek ölçüde etkili olmadığını ifade etti.“ALTIN KART” VİZE PLANI DA GÜNDEMDETrump’ın borç sorununa ilişkin öne çıkardığı bir diğer yöntem ise “altın kart” vize planı oldu.
İlk olarak 5 milyon dolar olarak gündeme getirilen programın, daha sonra başvuru sahibi başına 1 milyon dolar olarak fiyatlandırıldığı belirtildi.Planın, göçmenlere hızlandırılmış vatandaşlık imkânı sunması öngörülüyor.Trump, geçen yıl yaptığı açıklamada, “Bir milyon kart 5 trilyon dolar eder. 10 milyon kart satarsanız bu toplam 50 trilyon dolar olur” demişti.
Trump, ABD’nin 35 trilyon dolar borcu olduğunu belirterek bunun “iyi olacağını” ifade etmişti.
