Hürmüz kilitlendi, dünya ekonomisi alarmda

İran savaşının ikinci ayına girilirken, finansal piyasalar çatışmanın küresel ekonomi üzerindeki artan maliyetini görmezden gelmekte zorlanıyor.Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasının uzaması, dünya enerji arzında şimdiye kadarki en büyük kesintilerden birine yol açarken, küresel ekonomi yavaşlayan büyüme ve yüksek enflasyonun aynı anda görüldüğü stagflasyon riskiyle karşı karşıya kaldı.Teknoloji hisseleri küresel borsaları desteklemeyi sürdürse de analistler, Hürmüz’deki kapanmanın uzaması halinde enerji ithalatçısı bölgeler için resesyon riskinin artacağı uyarısında bulunuyor.PETROL FİYATLARI KRİZİN ANA GÖSTERGESİ OLDUPetrol fiyatları, piyasalarda krizin en önemli göstergesi olmayı sürdürüyor.Brent petrol, savaş öncesi seviyelere göre yüzde 65’ten fazla yükseldi.

Savaşın uzamasıyla petrol fiyatları da artmaya devam ediyor.

Perşembe günü petrol fiyatı varil başına 120 doların üzerine çıkarak dört yılın en yüksek seviyesine ulaştı.Yüksek enerji fiyatları, tüketiciler ve şirketler üzerindeki maliyet baskısını artırırken, ekonomik büyümeyi zayıflatma ve enflasyonu körükleme riski taşıyor.CITI’DEN KÜRESEL BÜYÜME UYARISICiti’ye göre Brent petrolün yıl sonuna kadar 120 dolar seviyesinde kalacağı olumsuz bir senaryo, küresel büyümeyi yüzde 1,5 ile yüzde 2 aralığına çekebilir.Aynı senaryoda manşet enflasyonun yaklaşık yüzde 5’e yükselmesi bekleniyor.Avrupa ve Asya’da doğal gaz fiyatları da artış gösterdi.

Çiftçiler, dört yıl içinde ikinci kez gübre fiyatlarında yeni bir sıçramayla karşı karşıya kalırken, İsveç dahil bazı ülkeler olası jet yakıtı kıtlığı konusunda uyarıda bulundu.FİNANSAL KOŞULLAR SIKILAŞIYOREnerji şoku, gelişmiş piyasalarda genel finansal koşulları sıkılaştırıyor.

Goldman Sachs’ın yakından izlenen endekslerine göre, etki birçok ülkede sınırlı kalsa da baskı artıyor.Varlık fiyatlarının finansmana erişim üzerindeki etkisini ölçen ve gelecekteki büyüme için öncü gösterge olarak kabul edilen piyasa bazlı ölçümler, ABD’de mart ayında geçen ilkbahardan bu yana en sıkı seviyeye ulaştı.Nisan ayındaki hisse rallisinin desteğiyle bu sıkılaşmanın bir kısmı geri alınsa da Goldman verileri, koşulların yeniden sıkılaşmaya başladığını gösteriyor.Euro Bölgesi ve Japonya’da da artan borçlanma maliyetleri ve gerileyen hisse senetleri nedeniyle finansal koşullar sınırlı ölçüde sıkılaştı.İngiltere ise daha sert sıkılaşmayla öne çıkıyor.

Bu durum, büyüme üzerinde daha ağır bir baskıya işaret ediyor.ABD’DE ENFLASYON RİSKİ ÖNE ÇIKIYORSavaşın ekonomik etkisi, bölgelerin Hürmüz üzerinden geçen enerji akışına ne kadar bağımlı olduğuna göre değişiyor.ABD’de doğal gaz fiyatları savaş öncesi seviyelerin altında bulunuyor.

Jefferies Avrupa Başekonomisti Mohit Kumar, stagflasyon şokunun hem ölçeğinin hem de niteliğinin bölgelere göre farklılaştığını belirtti.Kumar’a göre ABD’de enflasyon daha yüksek kalmaya devam edecek ancak bu daha çok petrol fiyatı kaynaklı olacak; büyüme üzerindeki etki ise Avrupa’ya kıyasla çok daha sınırlı kalacak.ABD’de ticari faaliyetler nisanda toparlanırken, üretim fiyatlarında sıçrama yaşandı.

Tüketicilerin bir yıl sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi mart ayında yüzde 3,8 iken bu ay yüzde 4,7’ye çıktı.

Piyasa bazlı enflasyon göstergeleri de yükseldi.JPMorgan Üst Yöneticisi Jamie Dimon, bu hafta yaptığı açıklamada en kötü senaryo olarak stagflasyon riskinin sürdüğünü söyledi.AVRUPA ZOR DURUMDAAvrupa’nın enerji ithalatına bağımlılığı, bölgeyi krize karşı özellikle kırılgan hale getiriyor.

Son veriler, bölgede stagflasyonist etkinin şimdiden hissedildiğini gösteriyor.Perşembe günü açıklanan verilere göre Euro Bölgesi’nde enflasyon nisanda yüzde 3’e yükselirken, ekonomi yılın ilk çeyreğinde yalnızca yüzde 0,1 büyüdü.Daralan ticari faaliyet, bankaların daha sıkı kredi koşulları ve yükselen enflasyon beklentileri, bölgedeki baskının arttığına işaret ediyor.EURO BÖLGESİ İÇİN RESESYON UYARISIAlmanya merkezli IMK Enstitüsü, Avrupa’nın en büyük ekonomisi olan Almanya’nın ikinci çeyrekte resesyona girme ihtimalini yüzde 34 olarak hesapladı.

Bu oran mart ayında yüzde 12 seviyesindeydi.ING Küresel Makro Bölümü Başkanı Carsten Brzeski, Hürmüz’deki kesintinin bir ay daha sürmesi halinde Euro Bölgesi’nde en azından teknik resesyon yaşanmasının muhtemel olduğunu söyledi.İngiltere’de ticari faaliyetler şu ana kadar daha dayanıklı görünse de riskler artıyor.

IMF, zengin ekonomiler arasında en büyük büyüme tahmin indirimiyle İngiltere’yi öne çıkardı.AVRUPA’DA BORÇLANMA MALİYETLERİ YÜKSELDİEnflasyon endişeleri, Avrupa’da borçlanma maliyetlerinin diğer bölgelere göre daha hızlı yükselmesine neden oldu.Yatırımcılar, İngiltere ve Euro Bölgesi’nde faizlerin daha yüksek seyredeceğine ilişkin beklentilerini artırdı.

İngiltere’nin iki yıllık tahvil getirileri, savaşın başlamasından bu yana 1 puan yükseldi.Euro Bölgesi ve İngiltere borsaları yaklaşık yüzde 5 gerilerken, ABD hisse senetleri yükseliş kaydetti.ASYA EN SERT ETKİLENEN BÖLGE OLDUKörfez petrol ihracatının yaklaşık yüzde 80’ini ve LNG sevkiyatlarının yüzde 90’ını alan Asya, krizden en fazla etkilenen bölge oldu.Güney ve Güneydoğu Asya’nın bazı bölgelerinde enerji kıtlıkları şimdiden yaşanmaya başladı.

Yabancı yatırımcılar Tayland’dan çıkarken, Filipinler en sert etkilenen ülkeler arasında yer aldı.

Hindistan’daki şirketlerin de baskı altında kalabileceği belirtiliyor.Japonya Merkez Bankası ise enflasyon tahminlerini yükseltti ve faiz artırmaya hazırlanıyor.ÇİN İSTİSNA OLDUÇin, bu tabloda istisna olarak öne çıkıyor.

Geniş petrol rezervleri ve çeşitlendirilmiş enerji yapısının desteğiyle Çin ekonomisi ilk çeyrekte yüzde 5 büyüdü.Yatırımcılar Çinli batarya ve elektrikli araç şirketlerine yönelirken, düşük enflasyon Çin tahvillerinin diğer piyasalardan ayrışarak yükselmesine yardımcı oldu.Ancak Çin’in de tamamen risksiz olmadığı belirtiliyor.

Yüksek enerji maliyetleri, küresel ihracat talebinin yavaşladığı bir dönemde Çinli üreticilerin zaten dar olan kâr marjları üzerinde baskı yaratabilir.RBC BlueBay Piyasa Stratejisi Başkanı Mike Bell, Avrupa, İngiltere ve Asya’nın bazı bölgelerinde resesyon olasılığının hisse piyasalarının fiyatladığından daha yüksek olduğunu söyledi.Analistlere göre Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalma süresi uzadıkça, enerji ithalatçısı ekonomilerde büyüme kaybı ve enflasyon baskısı daha görünür hale gelecek.