Giyim sanayicilerinden 3 aşamalı kurtuluş planı

HÜSEYİN GÖKÇE / ANKARA TGSD Başkanı Toygar Narbay, büyük işletmeleri desteklemek üzere Büyük İşletmeleri Geliştirme Merkezi kurulmasını önerdi.

Gazetecilere değerlendirmede bulunan Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği (TGSD) Başkanı Toygar Narbay, özellikle kur artış hızının enflasyonun altında kalmasıyla yurt dışına ürün satmakta zorlandıklarını bildirdi.

Maliyet ve kur artışı dengesi 2022-2025 döneminde ücretlerin yüzde 350, finansman maliyetinin yüzde 241, enflasyonun yüzde 216 artmasına rağmen kur artışının yüzde 149’da kaldığını dile getiren Toygar Narbay, “Doğal olarak yurt dışındaki alıcı bizdeki enflasyonun dolar bazında kendisine ihraç edilmesini istemiyor.

İhracat için maliyet artışıyla kur artışının paralel gitmesi lazım” diye konuştu.

Narbay, diğer sektörlerin ağırlıklı olarak ithal hammadde kullanmasına rağmen, giyim sanayicilerinin yerli girdi kullandığını bunun da maliyeti yükselten bir unsur olduğunu söyledi.

Bakanlıklara sunulan raporda 2026-2028 yıllarını stabilizasyon dönemi olarak belirlediklerini kaydeden Narbay, 2028-2034 döneminde ise sektörün dönüşümünü tanımladıklarını aktardı.

Narbay, 2040’a kadar ise Türkiye markası çağrısı yaptıklarını bildirdi.

Rakipleri tartan pistte koşarken, sanayicinin balçıkta koşarak yarışmaya çalıştığını dile getiren Toygar Narbay, bunun çözümü için tüm unsurlarla birlikte Türkiye markası oluşturulmasını önerdiklerini kaydetti.

Narbay, Türkiye markası perspektifinde masanın etrafına; dizi film, gastronomi, turizm, moda sektörleriyle ulaştırma/Türk Hava Yolları gibi firmalar, akademi dünyası, sanat dünyası, hatta felsefecilerle birlikte devletin de yer almasını istedi.

Bu noktada kayıt dışı satılan markalı ürünlerin de sorun teşkil ettiğini vurgulayan Narbay, bunun markalaşmayı önlediğini ifade ederken, geçiş döneminde öncelikle bilanço hasarlarının tedavi edilmesi gerektiğini vurguladı.

Suriye sınırında üretim yapılabilir Yurt dışına giden bazı işletmelerin geri dönmeye de başladığına işaret eden Toygar Narbay, bunun da gittikleri ülkelerdeki yönetim değişiminden kaynaklandığını ifade etti.

Bunun yerine Türkiye’nin Suriye sınırında 99 yıllığına kiralama yaparak üretim havzaları oluşturabileceğini söyleyen Narbay, özellikle göçmenlerin geri dönüşünü sağlayabileceği için bu projenin uluslararası kuruluşlardan da destek alabileceğini belirtti.

Narbay, dönemde yapılan yüksek hacimli yatırımlar için alınan makinelerin önemli bölümünün şimdi atıl kaldığını vurgularken, oluşturulacak bu bölgede söz konusu makinelerin kullanılabileceğini ifade etti.

Suriye ara bölge önerisine Sanayi ve Ticaret Bakanlıklarının ‘olumlu’ yaklaştığını anlatan Narbay, bakanlıklardan ise benzer bir üretim üssünün Nahçıvan sınırında da kurulabileceğine yönelik tavsiye geldiğini kaydetti. “Büyük İşletmeleri Geliştirme Başkanlığı kurulmalı” Mevcut teşvik sisteminde her firmaya aynı imkanlarda teşvik verildiğini dile getiren Narbay, bunun yerine firmaların niteliklerine göre skorlanarak iyi firmaların desteklenmesini önerdi, bunun da diğer firmaların iyi olmaya çalışmasını sağlayacağını anlattı.

Türkiye’de işletmelerin yüzde 99.6’sını oluşturan KOBİ’ler için çalışan KOSGEB benzeri bir yapılanmanın üretimin yüzde 40’ını gerçekleştiren büyük işletmeler için de yapılması gerektiğini söyleyen Narbay, katma değer artışı için Büyük İşletmeleri Geliştirme Merkezi adında bir yapının kurulması gerektiğini kaydetti.