Haber Detayı

Yaratıcı yıkımı semt pazarında öğrendi
Kültür-sanat dunya.com
28/11/2025 00:00 (4 ay önce)

Yaratıcı yıkımı semt pazarında öğrendi

Türk akademisyen Prof. Dr. Ufuk Akçiğit, “Bilim Madalyası” aldığı törende, yaratıcı yıkımın etkilerine değindi. Bu kavramı uygulamalı olarak semt pazarında satıcılık yaparken öğrendiğini anlatan Akçiğit, “Atılım yapmak isteyen her ülkenin temel bilime ihtiyacı var” mesajları verdi.

Recep ERÇİNKoç Üniversitesi Rahmi M.

Koç Bilim Madalyası Prof.

Dr.

Ufuk Akçiğit’e takdim edildi.

Akçiğit, ekonomi bilimine uluslararası düzeyde öncü katkı­ları ve özellikle inovasyon, verim­lilik, girişimcilik, gelir dağılımı ve sosyal mobilitenin teorik ve am­pirik alanlarında gerçekleştirdi­ği çalışmalar nedeniyle ödüle la­yık görüldü.İstanbul’da düzenle­nen törende Akçiğit ödülünü, Koç Üniversitesi Rektörü Prof.

Dr.

Me­tin Sitti ve Koç Holding A.Ş.

Şeref Başkanı ve Yönetim Kurulu Üye­si Rahmi M.

Koç’un elinden aldı. 2020 yılından beri Chicago Üni­versitesi Ekonomi Bölümü’nde göre yapan Prof.

Dr.

Ufuk Akçiğit, törende yaptığı sunumda atılım yapmak isteyen ülkelerin temel bi­limlere yatırım yapması gerekti­ğini söyledi.

Her başarılı ülkenin güçlü üniversitelerinin bulundu­ğunu dile getiren Akçiğit, “Başaran ülkelerde hiçbir zaman zayıf üni­versiteler görmüyorsunuz” dedi.“Sermaye geliyor ama verimsiz kullanılıyor”Sahneye tavuk şeklindeki yu­murtalık ile çıkan Akçiğit, “Bu be­nim ilk maaşım.

Yedi yaşında pa­zarda çalışırken, züccaciye, pa­tates satarken usta, herhalde o yaştaki çocuğa para vermek iste­mediği için ilk maaşım olarak iki yumurtalık vermişti.

Yaratıcı yıkı­mı semt pazarında gözlemliyorsu­nuz.Ürünlere talep değiştikçe ba­zı pazarcılar kepenk kapatıyor, ye­nileri geliyor.

Alışverişe gelenler; sabah, öğlen, akşam gelenler ara­sında inanılmaz bir fark var.

Satıcı ‘Tarkan da bundan aldı’ diyor, ‘Pa­tates Niğde’den’ diyor.

Alman ara­bası derken bugün elektrikli araba Çin’den geliyor.

Eskiden annemin diktiği önlük vardı şimdi kravat ve takım elbise ile bu pazarı inceli­yorum.

Ülkeler neden yaratıcı yı­kımı kullanmıyorlar, diye baktık.Teoriler geliştirdik.

Farklı fark­lı ülkelerin Amerika’ya göre gelir düzeylerine baktığımızda orta ge­lirli 108 ülke; Türkiye de bunların arasında, Çin’i çıkarınca orta ge­lirli ülkelerde ileriye doğru gidiş yok.

Neden?

Ülkeler ABD’nin kişi başına gelirinin yüzde 20 bandı­na gelince yavaşlıyorlar.

Sermaye mi gelmiyor?

Hayır.

Kişi başına sermaye ABD’ye göre yüzde 70.

Ama gelir yüzde 20!

Sermayenin verimli kullanılamaması söz ko­nusu” ifadelerini kullandı.“Verimsiz şirketlerle vedalaşamıyoruz”Verimlilik soyut kaldığı için alt­yapı yatırımları ile açığın kapatıl­maya çalışıldığını fakat nedeninin yüksek katma değer eksikliği ol­duğunu belirten Prof.

Dr.

Akçiğit, “Yavaşlama özgürlüklerin kısıtlı olduğu ülkelerde daha hızlı oluyor.

Ekonomik özgürlükler olmazsa girişimci yaratmazsınız; o olma­yınca da gelişme olmuyor.

Verim­siz şirketlere ekonomiler güle gü­le diyemiyor, kaynaklar verimsiz kullanılıyor.

Akademi ile politika yapıcılar arasında diyalog eksikli­ği var.

En doğruları bilsek bile ak­siyona geçme de sıkıntı yaşanıyor” diye konuştu.Beyaz Saray’da sunum yaptı tehlikeyi anlattıOrta gelirli ülkelerden ayrı­şan Çin’e dikkat çeken Akçiğit, “Çin’deki gelişme sistematik bir şekilde olmuş.

Kamu, KİT’ler ve laboratuvarların Ar-Ge harca­malarını artırarak önce yeteneği­ni oluşturmuş.

Daha sonra, örne­ğin elektrikli araçlarda, önce okul araçlarını elektrikli yapmış ve ba­riyerleri yıkmış ardından tüketim teşvikleri ile marketi oluşturuyor ve sonra uluslararası pazara açılı­yor” bilgilerini verdi.ABD ekono­misindeki duruma da değinen Ak­çiğit, “Amerikan ekonomisine ba­kınca firmaların yüzde 80’i, 9’dan az işçi çalıştırıyor.

Küçük firmalar her ekonomide bir ailedeki küçük çocuk gibidir ve hava soğuyun­ca ilk hasta olanlardır.

Washing­ton’daki politika yapıcılar bunla­rın sorunlarını çabuk görmüyor, gördüğünde firmalar kapanmış oluyor.Küçük işletmelerin nabzı­nı tutan bir sistem kurduk.

Veri­lere bakınca ABD’deki küçük iş­letmeler kendilerini banka üze­rinden finanse etmek yerine kredi kartları ile finanse etmeye başla­mışlar ve kredi kartı ile işletmeyi finanse etmek en kötü fikir.

Sade­ce kredi kartı yükü değil ödeyeme­meye de başlamışlar.

Küçük işlet­melerin istihdamı Mart 2022’de faizler artmaya başladığında azal­dı.

Beyaz Saray’da bu sonuçları paylaştık” dedi.Yapay zekâ maaşları uçurdu akademi yaya kaldıYapay zekânın şirketlerle bir hizmet olarak sunulmasıyla bir­likte bunun yarattığı etkilere de­ğinen Prof.

Dr.

Akçiğit, şunları anlattı: “Yapay zekâ çok hızlı ge­liyor ama ülkelerin ne yapması ge­rektiği konusunda bir reçete yok.

Amerika’daki üniversitelerde ya­pay zekâ alanında çalışarak maka­le üreten bilim insanlarının maaş­larını inceledik.En yüksek maaş alan yüzde 1’lik kesimin maaşı son 20 yılda 300 bin dolardan 390 bin dolara çıkmış.

Benzer araştırma­cılar endüstride çalışsalar 2010’a kadar 590 bin dolar olan maaşları şimdilerde 2 milyon dolara çıkı­yor.

Bu makasın açılması üniver­sitelerin endüstri ile rekabet ede­meyecek hale geldiğini gösteriyor.

Akademiden endüstriye çok hız­lı geçiş var.

Akademisyenler bilgi teknolojileri firmalarına gidiyor­lar.

Özellikle gençler akademiden uzaklaşmaya başlamışlar.

Bugün­lerde ‘Bunda çekinecek ne var?Yapay zekâyı bu firmalar götürü­yor’ denebilir ama bu buzdağının ucuna bakmak olur.

Sanki yapay zekâ dün icat edilmiş gibi bugün ilkbaharı yaşıyorsak bunun kışı da vardı.

Bugün yapay zekâ anlatan herkes Alan Turing 1950 diye söze başlıyor.

Bugüne kadar üniversi­teler bunu sırtında taşıdı.

Kamu­nun desteği ile yapıldı.

Bilimin ro­lü çok önemli.

Sadece haberlerde bilgi alarak olayın temelini kaçır­mamak gerekiyor.

Atılım yapmak isteyen her ülkenin temel bilime ihtiyacı var.”Nobelli akademisyenlerle çalıştıProf.

Dr.

Ufuk Akçiğit, yenilik, girişimcilik ve ekonomik büyüme alanlarını birleştiren araştırmalarıyla öne çıkıyor.

Büyük ölçekli firma verilerini ve makroekonomik modelleri kullanarak, fikirlerin ve politika tercihlerinin uzun vadeli refah üzerindeki etkilerini inceliyor.IMF, Dünya Bankası ve OECD gibi uluslararası kurumlara büyüme stratejileri konusunda danışmanlık yapan Akçiğit, üretkenlik, inovasyon ve kapsayıcı kalkınma konularında hem küresel hem ulusal düzeyde öncü bir bilim insanı olarak çalışmalarını sürdürüyor.

Akçiğit’in, Nobel Ekonomi Ödülü sahibi Prof.

Dr.

Daron Acemoğlu ve Prof.

Dr.

Philippe Aghion ile de çalışmaları bulunuyor.

Akçiğit’in “Yaratıcı Yıkım Ekonomisi” kitabı Türkçe’ye de çevrildi.

İlgili Sitenin Haberleri