Tarımda maliyet baskısı destek ihtiyacını artırıyor

Özlem SARSINİzmir Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Işınsu Kes­telli dünya ekonomisinin yeni ve zorlu bir eşikten geçtiğini söy­leyerek, bu durumun iyimser olan küresel beklentilerin hızla zayıf­lamasına ve belirsizliklerin derin­leşmesine neden olduğunu ifade etti.Nisan ayı meclis toplantısında konuşan Kestelli, artan enerji ma­liyetlerinin gübre fiyatlarını yu­karı çektiğini, üretim maliyetle­rini ağırlaştırdığını ve nihayetin­de de gıda fiyatları üzerinde baskı oluşturduğunu söyledi.

Kestelli sözlerine şöyle devam etti, “Me­sele artık yalnızca enerji mesele­si değildir.

Bu durum; üretim ka­pasitemizi, gıda güvenliğimizi ve ekonomik istikrarımızı doğ­rudan ilgilendiren çok boyutlu bir sınamadır.Bir tarafta derin­leşen jeopolitik riskler, diğer ta­rafta kırılganlığını koruyan eko­nomik göstergeler çerçevesinde atılacak adımlar büyük önem ta­şımaktadır.

Bu dönemde başa­rı; hızlı uyum, güçlü finansal di­siplin ve doğru pazar konumlan­dırmasıyla mümkün olacaktır.

Bu kritik süreçte önceliğimiz; da­ha dirençli bir ekonomik yapı in­şa etmek, enerji arz güvenliğimizi tahkim etmek, üretim altyapımı­zı koruyup güçlendirmek ve istik­rar odaklı politikaları kararlılıkla sürdürmek olmalıdır” dedi.Enerji krizi tarımı vuruyorÖzellikle İran-ABD gerilimi ile birlikte petrol fiyatlarında ya­şanan yükselişin tarım sektörü­nü doğrudan etkilediğini vurgu­layan Kestelli, “Nisan ayı verileri açıklandığında gelişmeleri daha net görebileceğimizi düşünüyo­rum.Enerji maliyetlerindeki ar­tış; gübre, üretim ve lojistik gi­derlerini artırırken aynı zaman­da biyoyakıt talebini yükselterek tarım ürünlerini enerji piyasası­nın bir parçası haline getiriyor.

Bu nedenle bitkisel yağ ve şeker fi­yatlarındaki sert artışları yalnız­ca tarımsal değil, aynı zamanda jeopolitik bir gelişmenin yansı­ması olarak görmemiz daha doğ­ru olacaktır.

Bugün küresel gıda piyasalarında bir denge olduğunu söyleyebiliriz ancak bu dengenin oldukça kırılgan olduğu da yad­sınamaz bir gerçek.

Enerji fiyat­ları, jeopolitik gelişmeler ve tica­ret akışlarındaki değişimlerin bu dengeyi hızla bozabileceğini her daim göz önünde bulundurma­lıyız.Gelinen noktada en önem­li risk fiyat seviyesinden ziyade belirsizliktir.

Gıda piyasaları ar­tık yalnızca üretimle değil; ener­ji, jeopolitik ve ticaret dinamik­leriyle birlikte şekillenmektedir.

Bu nedenle gıda güvenliği konu­su da yalnızca üretimi artırma de­ğil, riskleri etkin şekilde yönetme meselesi haline gelmiştir” dedi.Bu süreçte hükümetten des­tek isteyen Kestelli, “Yüksek faiz ortamında tarımsal ticaret erba­bı ve üreticiler için ihtisas kredi­lerinin limitlerinin artırılması ve kullanım şartlarının hafifletilme­si, enerji ve gübre gibi temel girdi­lerde üretim gücümüzü koruya­cak destekleme mekanizmaları­nın kurulması ve yeşil dönüşüm sürecine uyum sağlayacak KOBİ ölçekli tarım işletmelerine özel hibe ve vergi muafiyetlerinin ha­yata geçirilmesi gibi talep ve bek­lentilerimizi dile getirmek istiyo­rum” dedi.“Dijital Ürün Pasaportu bir fırsat”Kestelli, küresel ticarette öne çıkan dönüşümlerden birinin Di­jital Ürün Pasaportu olduğunu be­lirterek, AB’nin bu sistemle ürün­lere dijital kimlik kazandırıp üre­timden çevresel etkilere kadar tüm süreci izlenebilir hale getirdi­ğini söyledi. “Şeffaflık artıyor, sür­dürülebilirlik ölçülebilir oluyor.

Yeni kural net: Bilgi yoksa pazar da yok” diyen Kestelli, sistemin 2027’den itibaren başta tekstil ol­mak üzere yaygınlaşacağını vur­guladı.

Tarım ve gıda kapsam dı­şında kalsa da tekstil bağlantısıyla pamuğun sürece dahil olacağını ifade eden Kestelli, AB’ye yapılan 14 milyar dolarlık ihracat nede­niyle hızlı uyumun kritik olduğu­nu, Türkiye’de çalışmaların başla­dığını ancak sürecin titizlikle yü­rütülmesi gerektiğini kaydetti.“Döviz dönüşüm desteği % 20 olmalı”İzmir Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Üyesi Erol Avni Bozkurt, ihracatçılar için kritik önemde olan yüzde 3 oranındaki döviz dönüşüm desteğinin yüzde 20’ye çıkarılmasını istedi.Tarım sektöründe 2025 yılı ihracatının 36 milyar dolar seviyesinde gerçekleştiğini hatırlatan Bozkurt, döviz dönüşüm desteği kapsamında verilen toplam desteğin teoride 1 milyar dolara ulaştığını ifade etti.

Bozkurt, "Ancak Merkez Bankası’na yüzde 35 döviz bozdurma zorunluluğu nedeniyle ihracatçının eline geçen gerçek destek 400 milyon dolar oldu.

Yaklaşık 0.4 milyar dolar oldu.

Bir ilaç yeterli dozda alınmazsa fayda sağlamaz.

Yüzde 3 destek bile yeterli değil.

Etkili olması için bu oran yüzde 20’ye çıkarılmalı” diye konuştu.